گیاهان زینتی امروزه علاوه بر رفع نیازهای روحی و روانی، از لحاظ اقتصادی نیز در بازارهای جهانی خودنمایی می کنند. تولید مطلوب محصولات کشاورزی نیازمند به خاک مناسب و عناصر غذایی کافی و قابل جذب برای گیاه است. مواد آلی نقش مهمی در بهبود خصوصیات فیزیکی خاک و باروری خاک دارند. به منظور بررسی تاثیر مواد هیومیکی بر روی گیاه زینتی شمعدانی، آزمایشی در محل گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در طی سال های 1393-1394 انجام گرفت. تحقیق به صورت فاکتوریل 4×4 بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. عامل اول اسیدهیومیک و عامل دوم اسید فولویک هر در چهار سطح (0، 2/0، 5/0و 1 گرم بر لیتربودند. صفات مورفولوژیک گیاه شامل تعداد برگ، تعداد گره، تعداد شاخه فرعی، ارتفاع شاخه اصلی، ارتفاع گیاه، طول ریشه، سطح برگ، وزن تر اندام های هوایی، وزن تر ریشه، طول ریشه، حجم ریشه، حجم اندام هوایی وزن خشک ریشه، وزن خشک اندام هوایی و نسبت اندام هوایی به ریشه اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که کاربرد ترکیبی اسیدهیومیک و اسیدفولویک سبب بهبود اکثر صفات مورفولوژیک اندازه گیری شده گردید، به طوریکه بیشترین ارتفاع (75/41 سانتی متر)، وزن تر اندام هوایی (83/94 گرم)، وزن خشک اندام هوایی (71/20 گرم)، وزن تر ریشه (40/16 گرم)، سطح برگ (27/60 سانتی متر مربع)، طول ریشه (16/45 سانتی متر) و حجم ریشه (33/15 سانتی متر مکعب) در /تیمار ترکیبی اسیدهیومیک و اسیدفولویک حاصل شد. کمترین ارتفاع، وزن تر اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی، وزن تر ریشه، سطح برگ، طول ریشه، حجم ریشه به ترتیب 75/20 سانتی متر، 49/36 گرم، 78/5 گرم، 75/4 گرم، 60/29 سانتی متر مربع، 88/25 سانتی متر، 00/4 سانتی متر مکعب ثبت شد. همچنین تعداد برگ گیاه تحت تاثیر کاربرد اسیدهیومیک و اسیدفولیک قرار گرفت و کمترین تعداد برگ (16/14 عدد) در تیمار شاهد ثبت شد. به طور کلی کاربرد مواد هیومیکی (اسیدهیومیک و اسیدفولویک) سبب بهبود صفات رشدی گیاه شد، این درحالی است که تیمار ترکیبی این دو تاثیر مشهودتری نسبت به کاربرد جداگانه هر کود داشت.

گل مریم از مهم ترین گل های شاخه بریده در ایران و جهان به شمار می رود. با توجه به این که تغذیه در رشد، نمو و کیفیت گیاهان زینتی از اهمیت زیادی برخوردار است، این مطالعه با هدف بررسی تاثیر سطوح مختلف اسید هیومیک و اسید فولیک بر عملکرد، صفات کمی و کیفی گل مریم(. Polianthes tuberosa L) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1395 در محوطه دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد. اسید هیومیک و اسید فولیک در چهار سطح (صفر، 50، 100، 150 میلی گرم در لیتر) مصرف گردید. محلول پاشی در سه نوبت 30، 50 و 70 روز پس از کشت صورت گرفت. در این آزمایش، طول سنبله، طول و قطر ساقه، وزن تر اندام هوایی، تعداد گلچه، تعداد و سطح برگ، زمان ظهور گل، تعداد سوخک تولید شده، عمق توسعه ریشه، درصد نیتروژن، فسفر و پتاسیم، عمر گلجایی و کلروفیل کل اندازه گیری شد. نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که کاربرد اسید هیومیک باعث افزایش معنی دار صفات اندازه گیری شده، به جز تعداد برگ و زمان ظهور گل شد. با افزایش مصرف اسید هیومیک تا 150 میلی گرم در لیتر میزان کلروفیل کل برگ، 52درصد افزایش یافت که با تیمار شاهد اختلاف معنی داری داشت. محلول پاشی اسید هیومیک و اسید فولیک باعث افزایش نیتروژن، فسفر و پتاسیم در برگ ها شد و بیشترین میزان تحت تاثیر غلظت 150میلی گرم در لیتر به دست آمد. براساس نتایج این مطالعه، تیمار 150 میلی گرم در لیتر اسید هیومیک و اسید فولیک بیشترین تاثیر را بر افزایش صفات کمی و کیفی گل مریم داشت.

سابقه و هدف: به دلیل کمبود منابع آبی مناسب و کیفیت پایین خاک (شوری بالا، مواد آلی کم و کمبود عناصر غذایی گیاهی)، افزایش اراضی زراعی در مناطق خشک و نیمه خشک با چالش های جدی مواجه شده است. استفاده از اصلاح کننده های آلی به عنوان یک استراتژی حیاتی برای تولید گیاه در چنین خاک هایی شناخته شده است. امروزه هیومیک اسید به عنوان یکی از کودهای سازگار با محیط زیست شناخته شده است که نه تنها کیفیت خاک را حفظ می کند، بلکه نقش بسزایی در افزایش تولید محصولات کشاورزی با کیفیت بالا دارد. مطالعه حاضر به منظور استخراج هیومیک اسید از دو منبع کود گاوی و گوسفندی و مقایسه اثر آن بر ویژگی های رویشی ذرت و اشکال فسفر معدنی در خاک آهکی در مقایسه با هیومیک اسید تجاری انجام شد.مواد و روش‎ها: سنتز 25 کیلوگرم کود گوسفندی و گاوی از مزرعه دانشگاه شهید باهنر کرمان جمع آوری و به مدت سه ماه به صورت جداگانه در شرایط کنترل شده کمپوست شد. استخراج هیومیک اسید از کود کمپوست شده با استفاده از هیدروکسید سدیم 5/0 نرمال در نسبت 1 به 10 (ماده آلی به استخراج کننده) در یک محیط تاریک و در شرایط عدم حضور اکسیژن انجام شد. برخی ویژگی های شیمیایی و ساختاری هیومیک اسید استخراج شده مانند pH، EC، ترکیب عنصری و گروه های عاملی تعیین شد. برای بررسی تأثیر هیومیک اسید استخراجی بر رشد ذرت و شکل های فسفر معدنی، یک طرح کاملا تصادفی با 7 تیمار شامل سطوح 1/0 و 2/0 درصد هیومیک اسید استخراجی از کود گاوی، سطوح 1/0 و 2/0 درصد هیومیک اسید استخراجی از کود گوسفندی، سطوح 1/0 و 2/0 درصد هیومیک اسید تجاری به همراه یک تیمار شاهد در چهار تکرار طراحی شد. نهال های ذرت در گلدان های تیمار شده با سطح مختلف هیومیک اسید کاشته و به مدت 70 روز در شرایط کنترل شده گلخانه نگهداری شدند. در زمان برداشت، وزن تازه و خشک شاخسار و ریشه اندازه گیری شد. شکل های فسفر معدنی درخاک شامل فسفر قابل استخراج با آب، قابل استخراج با بیکربنات سدیم، قابل استخراج با هیدروکسید سدیم و قابل استخراج با اسید کلریدریک نیز پس از برداشت ذرت تعیین شد. یافته‏ها: نتایج نشان داد که هیومیک اسید استخراجی از کود گاوی و گوسفندی دارای pH اسیدی تر و EC بالاتری در مقایسه با هیومیک اسید تجاری بودند. حضور گروه های عامل هیدروکسیل فنولی، کربوکسیل و حلقه های آروماتیک در اسیدهای استخراجی و هیومیک اسید تجاری بر اساس نتایج طیف سنجی مادون قرمز به اثبات رسید. بر اساس نتایج کشت گلخانه-ای، تنها سطح 1/0 درصد از هیومیک اسید تجاری تأثیری بر وزن تازه و خشک شاخسار ذرت نداشت، در حالی که سایر اسیدهای استخراجی، به ویژه اسید هیومیک استخراجی از کود گوسفندی، هر دو ویژگی رویشی ذرت را ارتقا دادند. در تمامی تیمارها توزیع کلی شکل-های فسفر معدنی به صورت HCl-P> NaHCO3-P> NaOH-P> H2O-P بود. کاربرد سطوح 1/0 و 2/0 درصد هیومیک اسید به ویژه اسید استخراجی از کود گوسفندی توانست سهم بخش های قابل دسترس تر فسفر معدنی در خاک شامل H2O-P و NaHCO3-P را افزایش دهد.نتیجه‏گیری: با توجه به این که هیومیک اسیدهای استخراجی از کودهای دامی کیفیت بهتری از هیومیک اسید تجاری داشته و به طور مؤثرتری سبب افزایش رشد ذرت و شکل های قابل دسترس فسفر معدنی درخاک شدند، از این منابع می توان جهت استخراج و تولید کودهای بر پایه هیومیک اسید بهره گرفت. به طور کلی، سطح 2/0 درصد هیومیک اسید استخراجی از کود گوسفندی در مقایسه با سایر تیمارها نقش مؤثرتری در افزایش شکل های قابل دسترس فسفر در خاک و افزایش رشد گیاه ذرت داشت.

به منظور بررسی اثرات هیومیک اسید بر ویژگی های رویشی گونه مرتعی Festuca arundinacea آزمایشی گلخانه ای در سال 1389 در شهرستان دماوند اجرا شد. کود هیومیک اسید به صورت گرانولی به مقدار 0، 75، 150 و 225 کیلوگرم در هکتار به عنوان سطوح تیمار مورد بررسی مصرف گردید. تعدادی از ویژگی های رویشی بوته ها مورد مطالعه و یادداشت برداری قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تیمار در صفت های سطح برگ، تعداد برگ، وزن تر برگ، ساقه، ریشه و بخش هوایی، وزن خشک برگ، ساقه و ریشه، طول ریشه، نسبت بخش هوایی به ریشه، کلروفیل a و کلروفیل کل در سطح 5% معنی دار بود. همچنین اثر تیمار در صفت های وزن خشک بخش هوایی و وزن تر ریشه در سطح 1% معنی دار شد. اما اثر تیمار در صفت های تعداد پنجه، قطر یقه و کلروفیل b معنی دار نشد. بیشترین مقدار صفت های وزن تر و خشک ریشه در مصرف 75 کیلوگرم در هکتار بدست آمد. در حالی که در بیشتر صفت ها مقدار 225 کیلوگرم در هکتار بیشترین اثر را بر افزایش صفت گذاشت.

به منظور ارزیابی اثر سالیسیلیک­اسید و هیومیک­اسید بر برخی از ویژگی های مورفوفیتوشیمیایی سرخارگل، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اول سالیسیلیک­ اسید در چهار سطح (صفر، 100، 200 و400 میلی گرم برلیتر) و عامل دوم هیومیک­اسید در چهار سطح (صفر، 100، 200 و400 میلی گرم برلیتر) بودند. نتایج نشان داد مصرف سالیسیلیک اسید به طور معنی­داری ارتفاع گیاه، تعداد شاخه جانبی، محتوای نسبی آب برگ، فنول و فلاونونید را افزایش و باعث کاهش نشت یونی برگ شد. مصرف هیومیک اسید به طور معنی­داری در سطح آماری 1 درصد باعث افزایش ارتفاع گیاه، تعداد شاخه های­جانبی، کلروفیل کل، محتوای نسبی آب برگ، فنل و فلاونوئید و کاهش نشت یونی برگ شد. نتایج پژوهش نشان داد که تیمار 400 میلی گرم بر لیتر سالیسیلیک اسید به همراه 100 میلی گرم بر لیتر هیومیک اسید موجب بهبود صفات اندازه­گیری­شده گردید.

در این پژوهش تأثیر کود آبیاری هیومیک اسید در دو سطح (صفر و 20 کیلوگرم در هکتار) و محلول پاشی سالیسیلیک اسید در چهار سطح (صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی مولار) بر عملکرد، اجزای عملکرد و فعالیت آنتی اکسیدانی سیر موردبررسی قرار گرفت. براساس نتایج به دست آمده تمامی تیمارهای سالیسیلیک اسید به طور معنی داری عملکرد بیشتری نسبت به شاهد نشان دادند، به طوری که تیمار 1 میلی مولار سالیسیلیک اسید میزان عملکرد کل را نسبت به شاهد به اندازه دو تن در هکتار افزایش داد. هم چنین تیمار هیومیک اسید میزان عملکرد سیر را به اندازه پنج تن نسبت به شاهد افزایش داد. بیش ترین وزن تک سیر در تیمار هیومیک اسید به همراه غلظت 1 و یا 5/1 میلی مولار سالیسیلیک اسید به ترتیب 105 و 66/106 گرم به دست آمد، که 5/2 برابر شاهد بوده است. غلظت های کم (5/0 میلی مولار) و متوسط (1 میلی مولار) سالیسیلیک اسید به تنهایی و غلظت بالای این ماده (5/1 میلی مولار) به همراه هیومیک اسید مهار رادیکال آزاد دی پی پی اچ موجب افزایش 20 درصدی ظرفیت آنتی اکسیدانی گیاه نسبت به شاهد شد. به طورکلی می توان گفت تیمار هیومیک اسید به همراه سالیسیلیک اسید 5/1 میلی مولار برای مزارع سیر جهت افزایش عملکرد قابل توصیه است.

زمینه و هدف: در فرآیند فنتون یون های فرو در یک محیط اسیدی ضمن واکنش با پراکسید هیدروژن، موجب تولید رادیکال های هیدروکسیل پر قدرت و اکسنده انواع آلاینده های آلی می شوند. این مطالعه با هدف بررسی کارائی فرآیند اکسیداسیون فنتون در حذف هیومیک اسید از محیط های آبی انجام گرفت. مواد و روش کار: در این مطالعه به منظور انجام آزمایشات ابتدا در یک ظرف بوکال ایزوله در برابر عبور نور با حجم موثر 2 لیتر غلظت سولفات آهن 4، 8، 12 و 16 و غلظت هیومیک اسید تجاری 2، 4 و 8 میلی گرم بر لیتر در 2 pH، 3، 4 و 5 تنظیم می گردید. در ادامه اثر افزایش 20، 40، 60 و 80 میلی گرم بر لیتر پراکسید هیدروژن بر کاهش غلظت هیومیک اسید از محیط آبی در زمان های اکسیداسیون 5، 10، 20 و 40 دقیقه بر اساس روش سنجش پارامتر جانشین کربن آلی محلول توسط دستگاه TOC آنالایزور و بصورت دو بار تکرار بررسی شد. یافته ها: نتایج نشان داد که کمترین غلظت باقی مانده هیومیک اسید در نسبت 40 به 4 پراکسید هیدروژن به سولفات آهن در pH مساوی 3، غلظت اولیه 2 میلی گرم بر لیتر هیومیک اسید و زمان اکسیداسیون 40 دقیقه، حدود 0.031 میلی گرم بر لیتر می باشد. نتیجه گیری: فرآیند فنتون قادر است غلظت هیومیک اسید را با میزان بالا از محیط های آبی کاهش دهد.